Senin, 19 November 2012


Jenis-jenis Wayang di indonesia

Wayang kulit purwa



wayang kulit purwa adalah salah satu wayang yang terbuat dari kulit sapi atau lembu (makanya di sebut wayang kulit ) ,mengisahkan cerita cerita purwa Ramayana dan Mahabharata .diciptakan pertama kali wayang kulit oleh Sunan Kalijaga sebagai sarana dakwah Agama Islam


Wayang Orang



wayang orang sama definisinya dengan wayang kulit tetapi bedanya sesuai dengan namanya, wayang ini diperankan oleh Orang atau Wong


Wayang Golek



wayang golek terbuat dari kayu .biasanya kayu yang dipakai adalah kayu mahoni .wayang golek banyak di gunakan dalam beberapa cerita .diantaranya wayang golek purwa yang menceritakan tentang epos Ramayana dan Mahabharata ,wayang golek lenong betawi yang menceritakan tentang betawi ,misalnya si manis jembatan ancol atau si jampang jago betawi .



Wayang Suluh



wayang suluh adalah wayang yang menceritakan tentang penyuluhan kepada rakyat atau berisi sindiran kepada pejabat atau pemerintah


Wayang Wahyu



wayang wahyu menceritakan tentang alkitab atau bibel .wayang ini di ciptakan pertama kali oleh Pdt.Bruder Tometheos ,terbuat dari kulit sapi atau lembu




Wayang beber



wayang beber pada zaman sekarang telah punah di telan zaman , .wayang ini terbuat dari kain gulungan ,lalu dalang membuka gulungan ,menancapkannya dan menceritakan adegan di gulungan tersebut
Pengertian Wayang

Dalam Kamus Bahasa Indonesia, Pengertian Wayang  antara lain:
1). Wayang merupakan boneka tiruan orang yg terbuat dr pahatan kulit atau kayu dsb yg dapat dimanfaatkan untuk memerankan tokoh dl pertunjukan drama tradisional (bali, jawa, sunda, dsb), biasanya dimainkan oleh seseorang yg disebut dalang.
2). Wayang merupakan pelaku (yg hanya sbg pelaku, bukan sbg perencana); orang suruhan yg harus bertindak sesuai dng perintah orang lain, misalnya penembak calon presiden itu hanya wayang bukan dalangnya .

Dalam bahasa Jawa, kata wayang berarti "bayangan". Jika ditinjau dari arti filsafatnya "wayang" dapat diartikan sebagai bayangan atau merupakan pencerminan dari sifatsifat yang ada dalam jiwa manusia, seperti angkara murka, kebajikan, serakah dan lain-lain.

Situs Wikipedia, menjelaskan bahwa Wayang adalah seni tradisional Indonesia yang terutama berkembang di Pulau Jawa dan Bali. Ada versi wayang yang dimainkan oleh orang dengan memakai kostum, yang dikenal sebagai wayang orang, dan ada pula wayang yang berupa sekumpulan boneka yang dimainkan oleh dalang. Wayang yang dimainkan dalang ini diantaranya berupa wayang kulit atau wayang golek. Cerita yang dikisahkan dalam pagelaran wayang biasanya berasal dari Mahabharata dan Ramayana.

Semoga Pengertian Wayang di atas dapat bermanfaat. Terimakasih.

Negara pewayangan antara lain 

1. Hastina (sekarang Delhi, India Utara)
2. Alengka (sekarang Ceylon)
3. Magada (india utara)
4. Dwaraka (patai barat India)
4. Mandura, Cedi, Amarta, Wiratha, Kosala, Kasi.

Kalabendana Lena

Prabu Duryudana punya keinginan menyerang Kerajaan Wirata untuk melebarkan kekuasaannya. Untuk itu, ia meminta bantuan Prabu Baladewa dan Prabu Kresna. Prabu Baladewa menyanggupi permintaan Duryudana.  Bersama dengan Adipati Karna dan Kurawa, Prabu Baladewa mendatangi Kerajaan Dwarawati, tetapi Prabu Kresna tidak ada di tempat dan hanya  




Sridenta

Suatu saat Prabu Yudhistira menerima kedatangan Prabu Sridenta dari Kerajaan Jumapala yang menyaru sebagai Batara Narada. Ia datang untuk meminjam jimat Kalimasada. Prabu Yudhistira tidak curiga dan langsung memberikan pusaka Amarta itu kepada Batara Narada (palsu). Setelah menerima jimat Kalimasada, Narada palsu segera meninggalkan Amarta.


Kilat Buwana

    
 Prabu Duryudana kedaatangan tamu seorang brahmana yang bernama Kilatbuwana/ Pendeta itu mempunyai keinginan untuk menggagalkan perang Baratayuda antara Pandawa dan Krawa dengan jalan mempersatukan kedua belah pihak.

Sang Brahmana sanggup menyatukan, tetapi ada syarat yang harus dilakukan. Kilatbuwana menghendaki sesaji yang disertai tumbal orang  




Sasikirana

Lesmana Mandrakumara, putra mahkota kerajaan Astina mendengar bahwa Dewi Pregiwa telah melahirkan seorang putra. Berita itu membuatnya teringat lagi niatnya untuk mengawini puteri Arjuna itu. Karena cintanya sangat besar namun tidak terbalas, ia akhirnya jatuh sakit.

Suyudana yang mengetahui kondisi puteranya seperti itu segera  



Batara Surya Krama


Batara Surya yang bertempat tinggal di Kahyangan Ekacakra menerima dua bidadari kakak beradik sebagai istrinya yang bernama Dewi Ngruna dan Dewi Ngruni. Sementara puteri Batara Wisnu yang  bernama Dewi Kastapi dalam perkawinannya dengan burung Brihawan membuahkan dua telur. Kemudian atas perintah Bathara Guru, dua telur  


Batara Guru Krama


Seorang saudagar bernama Omaran (Umaran) , yang tidak punya tempat tingal tetap, karena selalu berkeliling dari kerajaan yang satu ke kerajaan lainnya. Isterinya bernama Dewi Nurweni, adalah anak raja Gandarwa (jin). Mereka mempunyai seorang puteri bernama Uma.
 



Semar Gugat

Semar merasa sakit hati atas perlakukan Arjuna yang berani memegang dan mengelus-elus kuncungnya. Ia lalu meninggalkan Amarta dengan diikuti Bagong menuju pertapaan Wukiratawu guna mengadukan perlakuan arjuna kepada Begawan Abiyasa, Kakek Arjuna.

Mendengar pengaduan Semar, atas nama cucunya,Begawan Abiyasa meminta maaf. Tetapi semar belum memaafkan




Pandawa Pitu


Prabu Duryudana kecewa, karena Prabu Baladewa akhir-akhir ini lebih sering menyatu dengan para Pandawa, seperti juga Prabu Kresna. Dengan demikian, pandawa bukan hanya lima tetapi menjadi tujuh (pitu-Bhs.Jawa).

Di keraton Amarta, Prabu Baladewa, Prabu Kresna dan kelima Pandawa memang sedang berkumpul. Mereka mendengarkan wejangan  



Babad Wanamarta

Prabu Matswapati duduk di Pancaniti, dihadap oleh Seta, Untara, Wratsangka, Surata dan Patih Nirbata. Raja membicarakan rencana pemberian hutan Wanamarta kepada Pandawa. Raja mengutus Patih Nirbata supaya memberitahu kepada Bagawan Abyasa, bahwa Pandawa akan diberi tanah Wanamarta. Sang Patih segera minta diri, berangkat ke Wukir  
Tanggal Posting : Minggu, 08 Juli 2012
Pengirim : Admin

Yudhistira Lambang Manusia Sabar dan Adil

Orangnya pendiam dan tak  banyak bicara. Ia sabar, jujur dan adil serta pasrah dalam menghadapi cobaan hidup. Dialah Yudhistira putera pertama Pandudewanata dengan Dewi Kunti. Dia adalah sulung Pandawa.

Karena jujur dan sabar harus disertai kesumerahan, maka ia mampu memenjarakan nafsu. Kesabaran dan keadilannya  

Tanggal Posting : Senin, 18 Juni 2012

Minggu, 18 November 2012

jika anda ingin kamus pepak basa jawa klik di bawah ini !

DOWNLOAD

Tembung saroja

     Tembung saroja iku tembung kang rinakit seka rong (2) tembung kang (mèh) padha tegesé lan bisa nuwuhaké makna kang luwih teges. Bisa maknané perkara kang ana sesambungané, bisa uga kahanan kang mbangetaké.Tuladha:
  • sato kéwan = perkara kéwan
  • ayem tentrem = tentrem tenan
  • tepa tuladha = tuladha
  • tresna asih = asih tenan
  • colong jupuk = perkara nyolong utawa kagiatan nyolong.


Sabtu, 17 November 2012

Unggah-ungguh Basa Jawa yaiku adat sopan santun, tatakrama, tatasusila nggunakake Basa Jawa. Undha-usuke Basa Jawa miturut unggah-ungguhe kena kaperang dadi 5, yaiku :
1. Basa ngoko, kaperang dadi 2, yaiku Ngoko Lugu lan Ngoko Andhap (isih kaperang maneh dadi 2, Antya Basa lan Basa Antya).
2. Basa madya, kaperang dadi 3, yaiku Madya Ngoko, Madyantara lan Madya Krama.
3. Basa Krama, kaperang dadi 5, yaiku Kramantara, Mudha Krama, Wredha Krama, Krama Inggil, lan Krama Desa.
4. Basa Kedhaton.
5. Basa Kasar.

 

A. BASA MADYA

      Basa Madya iku basa ing antarane basa ngoko lan krama. Wujude Basa Madya yaiku tembung Madya kaworan ngoko utawa krama. Basa Madya Ngoko biyasane isih digawe dening wong ing desa lan pegunungan.  Manut wujude, Basa Madya diperang dadi 3, yaiku :
1. Madya Ngoko.
Basa Madya Ngoko wujude tembung :
  • Madya (ater-ater lan panambang ngoko)
  • Ngoko
  • Dika, mang, samanng
Ciri-cirine Basa Madya Ngoko antarane :
  • Aku, dadi kula
  • Kowé, diowahi dadi dika
  • Ater-ater tak- diowahi dadi kula
  • Ater-ater ko-diowahi dadi dika
  • Ater-ater di- ora owah
Kanggone Basa Madya Ngoko iku lumrahe :
  • Bakul padha bakul
  • Priyayi marang sor-sorane
Tuladha :
  • Dika niku klebu beja, olehe panen pari mboten enten sing gabug, samang napake ta?
  • Pundi woh-wohané sing becik-becik niku?
  • Niku napa kirang becik?
2. Madyantara.
Basa Madyantara iku wujude tembung :
  • Madya (ater-ater lan panambang ngoko)
  • Ngoko
  • Kang slira (sampeyan), pangkate, sesebutan (peprenahan)
Ciri-cirine Basa Madyantara :
  • Aku, diowahi dadi kula
  • Kowé, diowahi dadi sampéyan, samang
  • Ater-ater tak-, diowahi dadi kula
  • Ater-ater ko-, diowahi dadi samang, mang
  • Panambang -ku, diowahi dadi kula
  • Panambang -mu, diowahi dadi sampéyan, samang
  • Panambang -e tetep ora owah
Sing nganggo Basa Madyantara :
  • Wong padesan marang wong liya kang dianggep luwih tuwa utawa kinurmatan
  • Padha-padha priyayi sing wis kulina
  • Bojone priyayi marang sing lanang (yen durung kulina)
  • Priyayi marang sanake tuwa kang luwih asor
Tuladha :
  • Sampeyan niku pripun ta mas, seprika-sepriki kok boten enten sudane
  • A migunakaké Basa Madya Ngoko, B migunakaké Basa Madya Krama.
A : “É, Yu nggéndhong lurik, ndika mandheg sedhéla”.
B : “Napa, ajeng tumbas?”
A : “Wong ngendheg nèk mboten ajeng tuku ajeng napa?”
B : “Engga ta mang milih. Dagangan kula saé-saé”.
3. Madya Krama.
Basa Madya Krama iku wujude tembung :
  • Madya (ater-ater lan panambang ngoko)
  • Krama lan krama inggil
  • Sampeyan, pangkat, sesebutan/peprenahan
Ciri-ciriné antara liya:
  • Aku, diowahi dadi kula
  • Kowé, diowahi dadi sampéyan utawa samang
  • Ater-ater tak-, diowahi dadi kula
  • Ater-ater ko-, diowahi dadi samang, mang
  • Ater-ater di-, tetep ora owah.
Sing nganggo Basa Madya Krama :
  • Padha=padha priyayi sing wis kulina
  • Bojone priyayi marang sing lanang (yen durung ngoko)
Tuladha ;
  • Mas, tinimbang sampeyan ngresula ngoten niku, mbok luwung ngenggar-enggar penggalih lan nyenyuwun teng Pangeran pinaringan gesang mulya, tentrem boten enten sambikala.
  • (A Ibuné B Kula)
A: “Wetonku tumbuk umur 33 taun, slametané apa wis kok pikir?”
B: “Rak siyos bénjing tanggal 7, wulan Rabingulakir ngajeng niki ta?”
A: “Iya”.
B: “Saniki tanggal ping 27, taksih kirang 10 dalu”.
A: “Rak ya wis cedhak”.
(sumber panulisan : jv.wikipedia.org lan cathethan Basa Jawa nalika ing bangku sekolah)

 B. BASA NGOKO

Basa Jawa Ngoko yaiku perangan Basa Jawa kanggo guneman marang wong sapadha-padha. Basa Ngoko isih kaperang dadi 2, yaiku :
1. Ngoko Lugu,yaiku minangka tataran basa kang paling asor ing undha usuk Basa Jawa. Wujud tembunge ngoko, ora ana tembung krama utawa krama inggil tumrap wong sing diajak guneman.  Gunane kanggo guneman antarane :
  • Wong tuwa marang bocah enom
  • Wong kang sadrajad utawa wis raket sesrawungane
  • Wong apangkat dhuwur marang pegawene
  • Bocah cilik karo kancane
  • Ngunandika (ngomong dhewe)
2.Ngoko Andhap, yaiku basa ngoko kang alus sarta luwih ngajeni marang wong kang diajak guneman. Wujude arupa basa ngoko kacampur tembung krama inggil tumrap wong kang diajak guneman. Yen dirasa kurang ngajeni sok dicampur tembung krama sawetara. Panganggone basa ngoko andhap iku kanggo guneman antarane :
  • Sedulur tuwa marang sedulur enom kang luwih dhuwur drajade
  • Bojone priyayi marang sing lanang
  • Priyayi marang priyayi yen wis ngoko-ngokonan (kulina/raket)
Basa ngoko andhap bisa diperang dadi :
a. Antya Basa (wujude tembung ngoko lan krama inggil). Ciri-cirine :
  • Aku, tetep ora owah
  • Kowe, kanggo pawongan kang diajeni diowahi dadi panjenengan, ki raka,kangmas
  • Ater-ater dak-, ko-, di- lan panambang -ku, -mu, -e, -ake ora owah
Tuladha :
  • Mas, aku nyuwun ngampil kagungane buku sewengi wae.
  • Ora, kangmas ki suwé ora ngetingal-ngetingal iku tindak ngendi?
  • Wah, adhimas ki rada ngece. Genah wis pirsa bae kok mundhut pirsa.
b. Basa Antya (wujude tembung ngoko, krama inggil lan krama). Ciri-cirine :
  • Aku, tetep ora owah
  • Kowe, kanggo pawongan kang diajeni diowahi dadi panjenengan, ki raka,kangmas
  • Ater-ater dak-, ko-, di- tetep ora owah
Tuladha :
  • Mas, aku ora bisa nyaosi apa-apa marang panjenengan, kejaba mung bisa ndherek muji rahayu, muga-muga panjenengan saged remen, lan saged ngangsu kawruh sing migunani tumrap nusa lan bangsa.
  • Dak arani sliramu dhèk mau bengi saèstu mriksani ringgit ana ing dalemé Pak Lurah. Gèk lampahé baé apa ya dhimas, teka gamelané sedalu natas ngungkung baé, ora ana pedhot-pedhoté.
(sumber tulisan : jv.wikipedia.org lan cathetan Basa Jawa nalika ing bangku sekolah)

C. BASA KRAMA 

1. Krama Inggil
Bahasa krama inggil itu lebih menghargai orang lain, juga disebut basa krama halus.

Contohnya.
1. Bapak tindak dhateng Jakarta dinten Minggu.
2. Pak Bagyo nembe mucal kelas sekawan.
3. Pak Badrun mundhut sepatu.
4. Eyang kakung nembe siram.
5. Buku kulo dipun asto Bu Guru.

Kalau kita perhatikan, kalimat di atas diucapkan sangat halus sekali, sebagai bentuk untuk ngajeni (menghormati) antarane Bapak, Pak Bagyo, Pak Badrun, Eyang Kakung dan Bu Guru.

2. Krama Lugu
Kalimat berbahasa Jawa ragam Krama lugu : adalah kalimat yang didalamnya terdiri dari kata-kata berbahasa Jawa krama, kalimat ini biasanya digunakan untuk membahasakan diri sendiri. Terdiri dari kata-kata berbahasa Jawa krama.
Contoh " Kula dereng tilem."

 D. BASA KEDHATON

Basa Kedhaton yaiku basa kang kanggone mung ana kedhaton. Kaanggo tumrap para sentana lan abdining ratu ing wektu seba ing ngarsaning ratu.

Conto :
1. Punapi sira darbe kawasisan ingkang linuwih ?
2. Jengandika punapi sampun mengertos pawartos puniki ?

Ewone basa kedhaton liyane :

nedha = mangan
puniku = iku
wonten = ana
punapi = apa
dhawak = dhewe
jengandika = kowe
siyos = sida
darbe = duwe
puniki = niki 

E. BASA KASAR

Digunakan oleh rakyat banyak sehari-hari yang menurut bahasa memakai kata-kata yang tergolong kasar atau tidak sopan, biasa digunakan oleh orang yang tidak pernah belajar undak usuk basa.